Waterkwaliteit

Water, zonder kan men niet leven. Al wat leeft heeft water nodig. Maar wat is water nu? Het bestaat uit waterstofmoleculen die samenklitten en zo water vormen. Het is een complexe materie die zich in verschillende vormen kan bevinden zoals: gas, ijs, vloeibaar en damp, dit naargelang de temperatuur waarin het zich bevindt. Op deze pagina willen we niet alleen één en ander verduidelijken over water in zijn basisvorm maar vooral het water dat noodzakelijk is voor de levensbiotoop van vissen. Hierbij is de samenstelling een complex geheel vol met mineralen, bacterieën, toxische en non-toxische stoffen. Dit alles wordt bepaald door invloeden buitenstaande van die basisvorm van water. Bij een vijver bv. maakt naargelang de waterhoeveelheid bv. de vispopulatie een belangrijke factor uit. Ook het al dan niet vervuilende effect van bv. bladeren in de herfst, bemesting van rondomliggende weiden, zure regen, eventuele toevoer of verbinding met rivieren, kanalen, grachten,  enz. bepalen grotendeels de waterkwaliteit die zo belangrijk is voor vissen, waterdieren, planten, enz. van deze biotopen.

Heel belangrijk is de ph-waarde van water. Maar wat is nu ph? De ph-waarde staat voor de zuurtegraad en is een maatstaf die niet alleen voor water gebruikt wordt, kijk maar eens op het etiket van bv badschuim. De meting gebeurd in graden van 0 tot 14 waarbij 7 de meest neutrale vorm is. Bij de meting wordt de hoeveelheid waterstofionen gemeten. Voor vissen is een ph tussen 6 en 7 het ideale. Een ph van minder betekent telkens zuurder water, bij hogere waarden wordt het water alkalisch. Het is evenwel niet zo dat als men een goede ph waarde heeft er geen schadelijke of giftige stoffen in het water kunnen zitten. Indien men twijfels over de kwaliteit heeft, of bv vissterften heeft, laat men best een staal controleren bij één of ander labo. Eveneens bepalend voor de ph-waarde zijn de hg en kh waarden. HG staat voor hardheid en wordt vooral beïnvloed door calsium en magnesium. Hoe harder het water hoe alkalischer het is. kh geeft de zuurcapaciteit aan waarbij bij een hogere waarde dan bv 5 de toename van zuren wordt beperkt.

Belangrijk voor een vijver is de stikstofcyclus. Na verloop van tijd liggen op de bodem dode vissen, bladeren, uitwerpselen van vissen en vogels, voeder, enz. In onderstaande tabel vind je het natuurlijk proces van afbraak en verwerking door natuurlijke organismen. Door verschillende factoren kan dit gunstige proces verstoord worden. Het seizoen, het weer, vervuiling van het oppervlaktewater, teveel vis, enz. Onder de tabel vind je naast een verklarende woordenlijst ook eventuele maatregelen om die stikstofcyclus een handje te helpen en zo de vijverkwaliteit te verbeteren.

Nog van levensbelang voor onze vissen is het zuurstofgehalte. Minimum zou men 60% zuurstof moeten hebben, met voorkeur voor hogere waarden. Hiervoor zijn verschillende factoren belangrijk. Planten zorgen overdag voor zuurstof, 's nachts nemen ze het weer op, ditzelfde geldt ook voor algen. Het water ontrekt zuurstof aan de lucht. Door wind, door stroming en regen wordt de hoeveelheid bij opname beïnvloed. Denk maar bv. eens aan het gegeven dat de meeste zuurstoftekorten zich voordoen bij windstil  warm en vochtig weer (bv maand september) alsook bij onweders.  

5

6

7

8

9

10

>

<

2

3

4

5

6

7

8

>

kh waarde minimum 5

Hoe kan men nu de waterkwaliteit helpen verbeteren?

- Bij visuitzettingen rekening houden met de huidige visstand alsook met grootte en diepte van vijver. Hoe meer vis, hoe meer afvalstoffen enz. Ook het al dan niet beschikken over bv. beluchters of pompen spelen hiebij een rol. Ook bomen rond het water (bladeren), grachten en beken spelen een belangrijke rol in de kwaliteit van het water.

- Het plaatsen van een beluchter. Wat doet zo een toestel precies? Het toestel zuigt zuurstofarm water onderaan aan, breekt het als het ware in duizenden kleine stukjes. Hierdoor worden schadelijke gassen verwijdert, alsook veel meer zuurstof dan bij andere pompen toegevoegd. Door de grotere werking rondom wordt ook een groter wateroppervlak behandeld. Het zorgt dus voor een grotere watercirculatie en zuurstoftoevoer die de vissen zeker tengoede komt. Waar bij dompelpompen zo een 20m³ per uur al een groot debiet is, zijn er beluchters die naargelang de zwaarte tussen de 75m³ en 300m³ per uur als debiet hebben.